Yıldızları Sayan Kız Masalı

Yaz tatilini dedesinin yayla evinde geçiren Defne, bir gece gökyüzündeki bütün yıldızları saymaya karar verir. Bu masal, onun hiç bitmeyen sayımını ve o sayım sırasında bulduğu şeyleri anlatıyor.

Defne o yaz, şehrin kalabalık sokaklarından uzakta, dedesinin dağdaki yayla evine gelmişti. Ev ahşaptan yapılmış, küçük ama sıcacık bir evdi. Önünde koca bir ceviz ağacı, ağacın altında da eski bir tahta sedir vardı. Akşamları dede ile torun o sedire oturur, çay içip sohbet ederlerdi.

Defne'nin yaylada geçirdiği ilk akşam, güneş batıp da hava kararınca başını kaldırdı ve olduğu yerde kalakaldı. Gökyüzü yıldızlarla doluydu. Şehirde bir elin parmaklarını geçmeyen yıldızlar burada sayısızdı. Kimi parlak, kimi soluk, kimi minicik bir toz zerresi gibiydi. Gökyüzünün ortasından da süte benzeyen, beyazımsı bir şerit geçiyordu.

"Dede," dedi Defne fısıltıyla, "bunlar hep burada mıydı?"

Dedesi gülümsedi. "Hep oradalar kızım. Şehrin ışıkları onları saklıyor, o kadar."

Defne bir süre hiç konuşmadan baktı. Sonra kararlı bir sesle dedi ki: "Ben bunların hepsini sayacağım."

Dedesi kaşlarını kaldırdı ama bir şey demedi. Sadece "Kolay gelsin," dedi ve çayından bir yudum aldı.

Defne saymaya başladı. "Bir, iki, üç, dört..." Gözleri bir yıldızdan ötekine atlıyordu. On beşe geldiğinde hangisini saydığını, hangisini saymadığını karıştırdı. Yeniden başladı. Bu sefer yirmiye kadar gitti, sonra bir yıldızın göz kırptığını görüp onu iki kere saydığından şüphelendi.

"Böyle olmaz," dedi. "Bir yöntem lazım."

Ertesi gün Defne bir plan yaptı. Defterinin bir sayfasını kareli kareli çizdi. Gökyüzünü de aynı şekilde parçalara bölecekti. Akşam olunca sediri ceviz ağacının dallarının arasından gökyüzü görünecek şekilde çekti. Dalların arasında kalan küçük parçayı kendine ilk kare olarak seçti.

"Bu kare benim birinci odam," dedi. "Önce buradakileri sayacağım."

Birinci karede yirmi üç yıldız saydı. Defterine yazdı. Sonra yan taraftaki boşluğa geçti. Orada otuz bir tane buldu. Sonra bir sonrakine... Gece ilerledikçe defterin sayfası rakamlarla doldu. Ama başını kaldırıp bütün gökyüzüne baktığında, saydığı yerin koca bir denizde küçük bir avuç su kadar kaldığını gördü.

Üstelik bir tuhaflık daha vardı. Akşam başında ceviz dallarının arasında duran yıldızlar, gece yarısına doğru biraz kaymış gibiydi.

"Dede!" dedi Defne şaşkınlıkla. "Yıldızlar yer değiştiriyor!"

Dedesi elindeki tespihi bırakıp yanına geldi. "Aslında yıldızlar değil, biz dönüyoruz," dedi. "Dünya kendi etrafında döndükçe gökyüzü de yavaş yavaş kayıyormuş gibi görünür. Bak, şu parlak yıldızlar akşam doğudaydı, sabaha karşı batıda olacaklar. Biz de uyuyakaldığımızda bile dönmeye devam ediyoruz."

Defne bunu hiç düşünmemişti. Hem yıldızları sayıyordu hem de bu sırada koca bir dünyanın üstünde dönüp duruyordu. Başı hafifçe döner gibi oldu, güldü.

Üçüncü gece Defne biraz yorgundu ama vazgeçmemişti. Defterine yeni sayfalar ekledi. Saydığı sayılar yüzleri, yüzler bini geçmişti. Ama gökyüzü hâlâ bitmek bilmiyordu.

"Dede," dedi sonunda, "sence ben bunların hepsini sayabilir miyim?"

Dedesi biraz düşündü. "Burada, bu gece, gözümüzle görebildiklerimizi saymak belki mümkün olurdu, bir sürü gece uğraşırsan," dedi. "Ama gözümüzün göremediği, çok çok uzaklarda olanlar da var. Gökyüzündeki o süt gibi şeridi görüyor musun? O, sayısız yıldızın bir araya gelmiş hâli. Öyle uzaklar ki tek tek seçemiyoruz bile. Yıldızları inceleyen bilim insanları bile onları tek tek saymaz; tahmin ederler. Ve tahminleri, senin defterine sığmayacak kadar büyük sayılardır."

Defne'nin yüzü düştü. "Yani boşuna mı saydım?"

Dedesi onun omzuna elini koydu. "Söyle bakalım, bu üç gecede neler öğrendin?"

Defne düşündü. Sonra parmaklarıyla saymaya başladı, bu kez yıldızları değil, öğrendiklerini.

"Şehirde göremediğim yıldızların aslında hep orada olduğunu öğrendim. Gökyüzünü karelere bölünce daha dikkatli bakabildiğimi öğrendim. Dünyanın döndüğünü öğrendim, hem de kendi gözümle gördüm. Bazı yıldızların sarımsı, bazılarının mavimsi parladığını fark ettim. Bir de..." Biraz durdu. "Bir de seninle bu sedirde oturmayı çok sevdiğimi öğrendim."

Dedesi gülümsedi, gözlerinin kenarı kırıştı. "Gördün mü? Saymaya başladığın şey bitmedi ama sen bir sürü şey buldun. Bazen bir işin değeri bitmesinde değil, yolda karşına çıkanlardadır."

Defne defterini kapadı. Bu sefer saymadan, sadece bakarak gökyüzünü izledi. Bir yıldız kayıp ince bir çizgi bırakarak söndü. Defne bir dilek tuttu ama kimseye söylemedi.

Gece serinlemişti. Dedesi içeriden yünlü bir battaniye getirip Defne'nin omuzlarına örttü. Ceviz yaprakları hafif bir rüzgârla hışırdıyordu. Uzaklardan bir köpek havladı, sonra sustu. Yayla derin bir sessizliğe gömüldü.

Defne yavaşça sedire uzandı. Başını dedesinin dizine koydu. Gözleri hâlâ gökyüzündeydi.

"Bir," diye fısıldadı, en parlak yıldıza bakarak. "İki..." Bir başkasına. "Üç..."

Ama bu sefer sayının doğru olup olmaması hiç önemli değildi. Sayılar ninni gibiydi artık. Dört, beş, altı... Gözkapakları ağırlaştı. Yedi... Sekiz...

Dedesi onun nefesinin yavaşladığını duydu. Battaniyeyi biraz daha yukarı çekti. Başını kaldırıp yıldızlara baktı, sonra torununa.

"Dokuz," dedi usulca, Defne'nin yerine. "On."

Sonra onu kucağına alıp içeri taşıdı. Pencerenin perdesini aralık bıraktı, Defne uyandığında gökyüzünü görebilsin diye.

O gece Defne'nin rüyasına yıldızlar girdi. Rüyasında yıldızları saymıyordu. Onların arasında yürüyordu, her biri ona göz kırpıyordu. Ve hiçbiri, ama hiçbiri, sayılmak için acele etmiyordu.

Yeni kelimeler

yayla

Dağlarda, yazın serin havada vakit geçirilen yüksek ve düz yer.

sedir

Oturmak ya da uzanmak için yapılmış, alçak ve geniş oturak.

yöntem

Bir işi yapmak için izlenen yol, plan.

tahmin

Tam olarak bilinmeyen bir şey hakkında düşünerek yaklaşık bir sonuca varmak.

Masaldan sonra konuşalım

• Defne yıldızları saymak için hangi yöntemi buldu?
• Gökyüzündeki yıldızlar neden yer değiştiriyormuş gibi görünüyordu?
• Sen hiç bitiremediğin bir işten yine de bir şey öğrendin mi?
• Bir yıldız kayarken sen olsaydın ne dilerdin?

Masal hakkında

Bu masal masaloku için yazıldı. Bilinmeyene duyulan merakı ve bitmeyen bir işin içindeki keşifleri anlatıyor. Masalda geçen bilgiler sadeleştirildi: Yıldızların gece boyunca gökyüzünde kayıyor gibi görünmesi Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesinden kaynaklanır; gökyüzünde görülen süt rengi şerit, içinde yaşadığımız Samanyolu gökadasıdır.

Geceyi Ay'ın gözünden anlatan bir masal için Uykusu Gelmeyen Ay Masalı'nı okuyabilirsiniz.