Uykusu Gelmeyen Ay Masalı

Bu masal, bir gece uyumak isteyen ama bir türlü uykusu gelmeyen Ay'ı anlatıyor. Ay, uykuyu bulmak için gökyüzünde komşularını tek tek dolaşıyor.

Gökyüzünün en yüksek yerinde, yıldızların arasında yuvarlak, gümüş renkli bir Ay yaşarmış. Ay her akşam güneş batınca yavaşça yükselir, bütün gece dünyaya bakarmış. Evlerin çatılarını, ağaçların tepelerini, uyuyan köpekleri, yuvalarında kıvrılmış kuşları görürmüş.

Bir gece Ay aşağıya baktığında küçük bir pencere gözüne çarpmış. Pencerenin ardında bir çocuk, battaniyesine sarılmış, mışıl mışıl uyuyormuş. Yüzünde tatlı bir gülümseme varmış. Ay uzun uzun bakmış ona.

"Ne güzel uyuyor," demiş kendi kendine. "Gözlerini kapamış, kim bilir ne güzel rüyalar görüyor. Ben hiç uyumadım ki. Bir kere de ben uyusam, bir kere de ben rüya görsem."

Ay o gece uyumaya karar vermiş. Gözlerini sıkıca yummuş. Bir saymış, iki saymış, on saymış. Ama uyku gelmemiş. Bir gözünü aralamış, aşağıya bakmış. Dünya yine oradaymış, yıldızlar yine göz kırpıyormuş.

"Galiba ben uyumayı bilmiyorum," demiş Ay üzülerek. "Birine sormalıyım."

İlk olarak yanındaki en parlak yıldıza seslenmiş:

"Yıldız kardeş, sen nasıl uyursun?"

Yıldız ışıl ışıl gülmüş. "Ben mi? Ben gündüz uyurum, Ay kardeş. Güneş doğunca ışığımı yavaşça kısarım, gökyüzünün mavisine saklanırım. Akşam olunca da uyanırım."

Ay düşünmüş. "Ama ben şimdi uyumak istiyorum," demiş. Yıldız omuz silkmiş gibi bir kez parlamış, sonra başka yıldızlarla fısıldaşmaya dönmüş.

Ay biraz aşağıya, bulutların yanına süzülmüş. Orada pamuk gibi yumuşak, büyük bir bulut tembel tembel yüzüyormuş.

"Bulut kardeş, sen nasıl uyursun?" diye sormuş Ay.

Bulut esnemiş. "Çok kolay," demiş. "Rüzgâr beni sallar, ben de onun kollarında uyurum. Bazen bir dağın tepesine yaslanırım, bazen bir gölün üstünde dururum. Sen de yumuşak bir şeye yaslan."

Ay etrafına bakmış ama gökyüzünde yaslanacak bir şey bulamamış. Buluta yaslanmayı denemiş, ama bulut ince bir tül gibi aralanmış, Ay'ın ışığı onun içinden geçip gitmiş. Bulut kıkırdamış: "Gıdıklanıyorum!" Ay da gülmüş ama uyuyamamış.

Sonra Ay bir baykuşun ötüşünü duymuş. Baykuş, ormanın en yaşlı meşe ağacının dalında oturuyormuş. Kocaman yuvarlak gözleriyle Ay'a bakıyormuş.

"Baykuş amca," demiş Ay, "sen geceleri uyanıksın. Sen de mi uyuyamıyorsun?"

Baykuş başını yana eğmiş. "Ben gündüzleri uyurum, küçük Ay. Gece benim çalışma zamanım. Ormanı dinlerim, kimin uyuduğunu, kimin uyanık olduğunu bilirim."

"Ben de gece uyanığım," demiş Ay. "Ama bu gece uyumak istedim. Bir çocuk gördüm, öyle güzel uyuyordu ki ben de onun gibi olmak istedim."

Baykuş bir süre sessiz kalmış. Sonra yumuşak bir sesle sormuş: "Peki, sen gözlerini kapatınca ne oldu?"

Ay düşünmüş. "Hiçbir şey olmadı," demiş. "Ama bir gözümü açtığımda bütün yıldızlar bana bakıyordu."

"Yalnız yıldızlar değil," demiş Baykuş. "Aşağıya bir bak bakalım."

Ay aşağıya bakmış. Gözlerini kapadığı o kısa sürede ormanın yolları kararmış. Bir tilki yavrusu yuvasının yolunu bulamamış, bir çalının dibinde duraksamış. Denizin üstünde küçük bir tekne, ışık arayarak yavaşça ilerliyormuş. O küçük pencerenin ardındaki çocuk da bir an kıpırdanmış, sanki uyurken bile odasına vuran gümüş ışığı aramış.

Ay yeniden bütün parlaklığıyla ışıldamış. Tilki yavrusu yolunu görmüş, koşa koşa annesinin yanına gitmiş. Teknedeki balıkçı rahat bir nefes almış, kıyıya doğru dümen kırmış. Çocuk da yeniden gülümseyerek yorganının altına kıvrılmış.

"Gördün mü?" demiş Baykuş. "Sen uyumadığın için onlar rahat uyuyor. Senin ışığın, gecenin battaniyesi gibi."

Ay'ın içi ısınmış. "Ben bunu hiç düşünmemiştim," demiş. "Ama ben de yoruluyorum bazen. Ben ne zaman dinleneceğim?"

Baykuş kanatlarını hafifçe açıp kapamış. "Sabah olunca," demiş. "Güneş doğduğunda gökyüzünü o aydınlatır. O zaman sen yavaşça solar, ufkun ardına çekilirsin. Herkes uyanırken sen uyursun. Her şeyin bir sırası var, küçük Ay. Gece senin, gündüz Güneş'in."

Ay rahatlamış. Bütün gece dünyayı izlemiş. Bu sefer her şeye başka gözle bakıyormuş. Ağaçların yapraklarını gümüşe boyamış, derelerin üstüne ince ışık yolları çizmiş, uyuyan şehrin sokaklarını usulca aydınlatmış. Her evin penceresine, "İyi geceler," der gibi biraz ışık bırakmış.

Gece yarısı bir ara Ay, o küçük pencereye yeniden uğramış. Çocuk yan dönmüş, bir elini yastığının altına koymuş, öbür eliyle yumuşak bir oyuncak ayıya sarılmış. Ay ışığını biraz daha yumuşatmış, gözlerini rahatsız etmesin diye perdenin kenarından usulca süzülmüş. "Uyu bakalım," diye fısıldamış. "Ben buradayım."

Saatler geçmiş. Doğu tarafında gökyüzü önce griye, sonra pembeye dönmüş. Kuşlar ilk şarkılarını mırıldanmaya başlamış. Ufkun kenarından Güneş'in sıcak, sarı başı görünmüş.

"Günaydın, Ay," demiş Güneş. "Gece nasıl geçti?"

"Çok güzel," demiş Ay. "Herkes rahat uyudu. Şimdi sıra sende."

"Sıra bende," demiş Güneş gülümseyerek. "Sen de iyi uykular."

Ay, gökyüzünün mavisine doğru yavaş yavaş solmuş. Işığı inceldikçe gözleri ağırlaşmış. Bulutlar onun etrafına yumuşak bir yastık gibi toplanmış. Bu kez uyku kendiliğinden gelmiş, hiç saymaya gerek kalmamış.

Ay o gün ilk kez bir rüya görmüş. Rüyasında küçük bir pencere varmış, pencerenin ardında bir çocuk, çocuğun yanında da gümüş bir ışık. Çocuk uykusunda fısıldıyormuş: "Teşekkürler, Ay."

Şimdi akşam oldu, Ay yeniden uyandı. Gökyüzünde yerini aldı, senin pencerene de bakıyor. Sen gözlerini kapatabilirsin. Ay bu gece de uyanık; senin yerine o nöbet tutuyor.

Yeni kelimeler

ufuk

Gökyüzüyle yerin birleşiyormuş gibi göründüğü uzak çizgi.

nöbet tutmak

Başkaları dinlenirken uyanık kalıp etrafa göz kulak olmak.

dümen kırmak

Tekneyi ya da gemiyi başka bir yöne çevirmek.

Masaldan sonra konuşalım

• Ay neden uyumak istedi?
• Ay gözlerini kapatınca aşağıda neler oldu?
• Senin uyumana kimler yardım ediyor?
• Sen bir gece Ay olsaydın, ışığını en çok kimin penceresine gönderirdin?

Masal hakkında

Bu masal masaloku için yazıldı. Gece ile gündüzün sırayla geldiğini, herkesin dinlenme zamanının başka olduğunu küçük çocuklara sakin bir dille anlatmak istedik. Uykusu kaçan çocuklar için, gecenin karanlık değil korunaklı bir zaman olduğunu hatırlatan bir masal.

Gökyüzünde geçen başka bir uyku masalı için Yıldızları Sayan Kız Masalı'nı da okuyabilirsiniz.