Küçük Balık ve Deniz Feneri Masalı

Merakı yüzünden sürüsünden ayrılan küçük balık Minik, akşam karanlığında kıyıda tek başına kalır. Bu masal, onun yolunu bulmasına yardım eden yaşlı deniz fenerini anlatıyor.

Mavi, uçsuz bucaksız bir denizin kıyısına yakın bir koyda, gümüş pullu küçük bir balık yaşardı. Adı Minik'ti. Minik, kardeşleri ve yüzlerce akrabasıyla birlikte büyük bir sürü hâlinde yüzerdi. Sürü sağa dönünce hepsi sağa, sola dönünce hepsi sola dönerdi. Güneş vurduğunda denizin içinde koca, parlak bir bulut gibi görünürlerdi.

Minik sürüsünü severdi ama bir huyu vardı: Çok meraklıydı. Bir deniz kabuğu görse durup içine bakar, bir yengeç görse ardından birkaç kulaç yüzer, renkli bir taş görse etrafında dolanırdı. Annesi ona hep, "Minik, sürüden ayrılma. Deniz büyüktür, kaybolursun," derdi. Minik de "Tamam anne," der, ama ertesi gün yine yeni bir şeyin peşine düşerdi.

Bir öğleden sonra sürü, kıyıdan biraz açıkta, sıcak suların içinde yüzüyordu. Minik aşağıda, kumların arasında bir şeyin parladığını gördü. Yaklaştı. Bu, sedef kaplı, yarım ay şeklinde bir deniz kabuğuydu. İçi pembe, mor, gök mavisi renklerle ışıldıyordu.

"Ne güzel!" dedi Minik ve kabuğun etrafında döndü. Kabuğun altında küçük bir deniz atı saklanıyordu. Onunla tanıştı, biraz sohbet etti. Deniz atı ona kayalıkların arasındaki gizli bir mağarayı anlattı. Minik oraya da baktı. Mağaranın içinde ışık oyunları vardı, duvarlarında yosunlar dalgalanıyordu.

Minik bir de baktı ki etrafı iyice sessizleşmişti. Sürüsünü aradı. Yoktu. Sağa baktı, sola baktı, yukarı yüzdü. Yoktu.

Güneş de batmak üzereydi. Su, önce turuncuya, sonra laciverde döndü. Minik'in içine bir ürperti düştü.

"Anne?" diye seslendi. Ses denizin içinde kaybolup gitti.

Minik bir yöne doğru yüzdü, sonra vazgeçip öbür yöne döndü. Her yer birbirine benziyordu. Karanlık çökünce kayalar bile seçilmez oldu. Minik sonunda yorulup bir kayanın dibinde durdu. Küçük yüzgeçleri titriyordu.

Tam o sırada, yukarıdan, su yüzeyinin ötesinden bir ışık geçti. Geniş, yumuşak, sarı bir ışık. Denizin üstünü bir uçtan bir uca süpürüp geçti. Biraz sonra yine geldi. Sonra yine.

Minik merakla yukarı yüzdü, başını sudan hafifçe çıkardı. Kıyıdaki yüksek bir kayanın üstünde beyaz, uzun, kırmızı çizgili bir kule duruyordu. Kulenin tepesindeki ışık dönüyor, denize doğru uzanıp geri çekiliyordu.

"Merhaba," dedi Minik çekinerek. "Sen kimsin?"

Derin, tok, ama çok sıcak bir ses cevap verdi: "Ben Deniz Feneriyim, küçüğüm. Kaç yıldır bu kayanın üstündeyim, sayısını unuttum. Sen bu saatte burada ne yapıyorsun?"

Minik her şeyi anlattı: kabuğu, deniz atını, mağarayı ve sürüsünü kaybettiğini.

Fener bir süre ışığını döndürdü. Sonra demek istediği şeyi tartıyormuş gibi yavaşça konuştu: "Merak etmek güzel bir şey. Ben de çok meraklıyım. Her gece bütün denizi izlerim. Ama bil ki deniz büyüktür ve gece daha da büyük görünür. Merak ederken yolunu nasıl bulacağını da bilmelisin."

"Ama ben artık bulamıyorum," dedi Minik, sesi incelmişti.

"Bulacaksın," dedi Fener. "Benim işim de bu zaten. Gemiler, tekneler, balıkçılar karanlıkta beni görür, kayalara çarpmadan yollarını bulurlar. Sen de beni görebilirsin. Şimdi dinle: Senin sürün nereye gider akşamları?"

Minik düşündü. "Koyun içine," dedi. "Suyu sakin olan, dibinde deniz çayırları bulunan yere. Orada uyuruz."

"O koyu biliyorum," dedi Fener. "Işığım her dönüşte oraya da uğrar. Benim ışığımı takip et. Işık sola döndüğünde, kıyı boyunca onu izle. Işığın ucunda iki büyük kaya göreceksin, ikizler gibi yan yana dururlar. Onların arasından geç. Koy, tam arkalarında."

Minik başını salladı. Işık döndü, denizin üstünü yaladı. Minik onun peşine düştü. Işık uzaklaşınca bekledi, geri gelince yeniden yüzdü. Yüz, dur, yüz. Fener her döndüğünde ona yolu yeniden gösteriyordu.

Yolda bir ara Minik'in içi yine daraldı. Etraf o kadar karanlıktı ki! Ama tam o anda ışık yine geldi ve önündeki suyu altın rengine boyadı. Bir de baktı ki suyun içinde küçük, parlak noktacıklar uçuşuyor. Yüzgecini her salladığında etrafında minicik ışıltılar beliriyordu.

"Bunlar ne?" diye sordu kendi kendine.

Yanından süzülen yaşlı bir denizanası cevap verdi: "Gecenin deniz parıltıları. Bazı geceler denizin içinde minik canlılar ışıldar. Korkma, onlar sana yol arkadaşı."

Minik gülümsedi ve yüzmeye devam etti. Ve işte, ışığın ucunda iki büyük kaya belirdi, ikizler gibi yan yana. Minik aralarından geçti.

Koy tam arkalarındaydı. Su sakindi, deniz çayırları usul usul sallanıyordu. Ve orada, çayırların arasında, uyumaya hazırlanan koca, gümüş bir sürü vardı.

"Minik!" Annesi onu görür görmez yanına geldi. Yüzgeçleriyle ona sarıldı. "Neredeydin? Her yerde seni aradık!"

Minik her şeyi anlattı. Annesi onu dinledi, sonra yumuşakça dedi ki: "Merakını hiç kaybetme Minik. Ama bir dahaki sefere keşfe çıkmadan önce bana söyle. Belki ben de seninle gelirim."

"Söz," dedi Minik. Bu sefer gerçekten söz veriyordu.

Sonra koyun ağzına doğru yüzdü ve başını sudan çıkardı. Uzakta, kayanın üstünde, fener hâlâ dönüyordu.

"Teşekkürler Fener!" diye seslendi.

Fener bir kez daha döndü ve ışığı, tam bir göz kırpması gibi, Minik'in üstünden geçti.

Minik sürüsünün yanına, annesinin dibine sokuldu. Deniz çayırları onu yumuşacık sardı. Su usul usul sallanıyordu, tıpkı bir beşik gibi. Ve her birkaç saniyede bir, ta yukarıdan, yumuşak bir ışık koyun üstünden geçiyordu.

"İyi geceler," der gibiydi o ışık. "Ben buradayım."

Minik o ışığı izleye izleye uykuya daldı.

Yeni kelimeler

koy

Denizin karaya doğru girerek oluşturduğu küçük, korunaklı su alanı.

sedef

Bazı deniz kabuklarının içindeki, ışıkta renk renk parlayan parlak tabaka.

kulaç

Yüzerken kolların bir kez ileri atılıp geri çekilmesi; burada kısa bir mesafe anlamında.

deniz feneri

Gece gemilere ve teknelere yol göstermek için kıyıya yapılan, tepesinde güçlü ışık bulunan kule.

Masaldan sonra konuşalım

• Minik sürüsünden nasıl ayrıldı?
• Deniz Feneri ona yolu nasıl gösterdi?
• Kendini kaybolmuş gibi hissettiğinde sana kim yardım eder?
• Sen denizin altında bir gün geçirseydin neyi keşfetmek isterdin?

Masal hakkında

Bu masal masaloku için yazıldı. Merakı ve güveni bir arada anlatıyor: Minik keşfetmekten vazgeçmiyor ama kaybolduğunda sakin kalıp yol göstereni dinlemeyi öğreniyor. Masalda geçen deniz parıltısı gerçek bir doğa olayıdır; bazı gecelerde denizdeki bazı küçük canlılar suyun hareketiyle ışık saçar.