Nasreddin Hoca: Kazan Doğurdu

Nasreddin Hoca bir gün komşusundan büyük bir kazan ödünç alır. Kazanı geri getirdiğinde komşusu çok şaşırır, çünkü Hoca'nın elinde bir de küçük tencere vardır.

Akşehir'de, Hoca'nın evinin hemen yanında, yemek yapmayı çok seven bir komşu otururdu. Bu komşunun bakırcıdan aldığı kocaman, pırıl pırıl bir kazanı vardı. Mahallede biri pekmez kaynatacak, aşure pişirecek ya da çamaşır suyu ısıtacak olsa o kazanı ödünç isterdi.

Bir gün Hoca'nın evine misafirler gelecekti. Hoca komşusunun kapısını çaldı: "Komşu, bugün kalabalık olacağız. Kazanını bana birkaç günlüğüne verir misin?"

"Elbette Hoca Efendi," dedi komşu, "yalnız iyi bak, çok severim onu."

Hoca kazanı sırtlayıp evine götürdü. Misafirleri ağırladı, yemekler pişirdi. Kazanda kaynayan bulgur pilavının kokusu bütün sokağa yayıldı. Misafirler doyup memnun ayrıldı. Birkaç gün sonra kazanı tertemiz yıkadı. Sonra çarşıya uğrayıp küçücük, sevimli bir tencere aldı. Tencereyi kazanın içine koydu ve komşusunun kapısını çaldı.

Komşu kazanı alırken içindeki tencereyi gördü: "Hoca Efendi, bu küçük tencere de ne?"

Hoca ciddi bir yüzle cevap verdi: "Müjdeler olsun komşu! Senin kazan bizdeyken doğurdu. Bu da onun yavrusu. Kazan senin olduğuna göre yavrusu da senindir."

Komşu bir an durakladı. "Kazan doğurur mu hiç?" diye düşündü ama bedava bir tencere eline geçmişti. Hiç itiraz etmedi, gülümsedi: "Ne güzel, ne güzel! Allah bereket versin Hoca'm." Tencereyi de kazanı da alıp içeri girdi.

O akşam komşu, küçük tencereyi rafının en güzel yerine koydu. Gelene gidene gösterip, "Bakın, kazanım yavruladı," diye anlattı. Bazıları güldü, bazıları kaşlarını kaldırdı ama komşu hiç aldırmadı. Bedavadan bir tencere sahibi olmuştu, daha ne isterdi!

Aradan birkaç hafta geçti. Hoca yine komşusunun kapısındaydı: "Komşu, kazanına bir kez daha ihtiyacım var."

Komşu bu sefer hiç düşünmeden kazanı verdi. Hatta içinden, "Belki yine doğurur, bir tencere daha kazanırım," diye geçirdi.

Günler geçti, haftalar geçti ama kazan geri gelmedi. Komşu her sabah pencereden Hoca'nın evine bakıyor, "Bugün getirir," diye bekliyordu. Sonunda dayanamadı, Hoca'nın kapısına gitti: "Hoca Efendi, benim kazan ne oldu? Epey zaman oldu."

Hoca başını üzgünce önüne eğdi, derin bir iç çekti: "Ah komşu, sana bir kötü haberim var. Başın sağ olsun, senin kazan öldü."

Komşunun gözleri fal taşı gibi açıldı: "Ne diyorsun Hoca Efendi? Kazan ölür mü hiç? Bakırdan bir kap nasıl ölür?"

Hoca gülümsedi ve parmağını sallayarak cevap verdi: "Kazanın doğurduğuna inandın da öldüğüne niye inanmıyorsun?"

Komşu ağzını açtı, kapadı. Söyleyecek tek bir söz bulamadı. Çünkü Hoca haklıydı: İşine geldiğinde "doğurdu" lafına hiç ses çıkarmamış, işine gelmeyince "olmaz öyle şey" demeye başlamıştı.

Yeni kelimeler

kazan

Çok miktarda yemek pişirmek ya da su kaynatmak için kullanılan büyük metal kap.

ödünç

Bir süre kullanıp sonra geri vermek üzere alınan şey.

bakırcı

Bakırdan kap kacak yapan ya da satan usta.

itiraz etmek

Bir şeye karşı çıkmak, "Olmaz" demek.

Masaldan sonra konuşalım

• Komşu, kazanın doğurduğuna gerçekten inanmış mıydı? Neden sesini çıkarmadı?
• Hoca'nın "Doğurduğuna inandın da öldüğüne niye inanmıyorsun?" sorusu ne anlatıyor?
• Hoca'nın şakası komşuya bir ders oldu mu sence?
• Sen komşunun yerinde olsaydın, küçük tencereyi gördüğünde ne derdin?

Masal hakkında

"Kazan doğurdu" fıkrası, Nasreddin Hoca'nın Anadolu'da en çok anlatılan fıkralarından biridir. Fıkradaki "Doğurduğuna inandın da öldüğüne niye inanmıyorsun?" sorusu, işine geleni kabul edip gelmeyeni reddeden kişilere söylenen bir söz olarak dilimize yerleşmiştir. Fıkra farklı ayrıntılarla anlatılsa da özü hep aynı nüktedir.

Hoca'nın kılık kıyafete bakan insanlara verdiği dersi de Ye Kürküm Ye fıkrasında okuyabilirsiniz.