Nasreddin Hoca: Eşeğini Kaybeden Hoca

Nasreddin Hoca bir sabah ahıra gider ve eşeğinin yerinde olmadığını görür. Bütün komşular aramaya çıkar; ama Hoca'nın dilinden dökülen sözler herkesi şaşırtır.

Hoca'nın kül rengi, uzun kulaklı bir eşeği vardı. Hoca nereye gitse onunla giderdi: çarşıya, değirmene, bağa, komşu köye. Eşek de biraz inatçı olsa da Hoca'yı çok severdi. Sabahları Hoca ahıra girince anırarak onu selamlardı. Hoca da onun başını okşar, "Bugün nereye gidiyoruz bakalım?" diye sorardı. Komşular, "Hoca ile eşeği hiç ayrılmaz," derlerdi.

Bir sabah Hoca elinde bir avuç arpayla ahıra girdi. "Günaydın benim akıllı eşeğim!" dedi. Ama ne bir anırma geldi ne bir kulak kıpırdadı. Yemlik boştu, ip yerde duruyordu. Eşek yoktu!

Hoca ahırın dört bir yanına baktı. Samanlığa baktı, bahçeye baktı, ağaçların arkasına baktı. Eşekten iz yoktu. Belli ki gece ipini çözüp gezmeye çıkmıştı.

Haber mahallede çabucak yayıldı. "Hoca'nın eşeği kaybolmuş!" Komşular birer birer kapıya geldi. Kimi elinde sopa, kimi elinde fener, kimi de sadece meraklı bir yüzle. "Üzülme Hoca'm," dediler, "hep birlikte ararız, buluruz."

Hep birlikte yola düştüler. Biri dere kenarına baktı, biri bağların arasına daldı. Çocuklar tepelere koşup "Eşeek! Hoca'nın eşeği neredesin?" diye seslendi. Yaşlılar çeşme başında oturanlara sordu: "Kül rengi, uzun kulaklı bir eşek gördünüz mü?"

Güneş yükseldikçe arayanların sayısı da arttı. Bakkal dükkânını kapatıp geldi, değirmenci unlu elleriyle koştu. Hoca da aramaya katılmıştı. Ama tuhaf bir şey vardı: Her birkaç adımda bir ellerini göğe kaldırıp, "Çok şükür Allah'ım! Çok şükür!" diyordu.

Komşular önce bir şey demedi. Belki Hoca eşeğin bulunacağına inanıyordur, diye düşündüler. Kimi omuz silkti, kimi kaşlarını kaldırıp yanındakine baktı. "Hoca'nın her işinde bir hikmet vardır," diye fısıldaştılar. Ama saatler geçti, öğle oldu, eşek bulunmadı. Hoca ise hâlâ, "Çok şükür, çok şükür!" deyip duruyordu.

Sonunda komşulardan biri dayanamadı. "Hoca'm," dedi, "sabahtan beri eşeğini arıyoruz. Ayaklarımıza kara sular indi. Sen ise durmadan şükrediyorsun. Eşeğin kayboldu, neye şükrediyorsun?"

Herkes durup Hoca'ya döndü. Çocuklar bile koşmayı bırakıp merakla yaklaştı. Hoca durdu, sakalını sıvazladı, sanki çok basit bir şey soruyorlarmış gibi gülümsedi. "Bunu bilmeyecek ne var?" dedi. "Eşek kaybolduğunda ben üstünde değildim. Ona şükrediyorum."

Komşular birbirine baktı. Biri merakla sordu: "Peki Hoca'm, üstünde olsaydın ne olacaktı?"

Hoca gayet ciddi bir yüzle cevap verdi: "Ne olacak, eşekle birlikte ben de kaybolacaktım!"

Bir an sessizlik oldu. Sonra kahkahalar bütün bağları doldurdu. Komşular güle güle yorgunluklarını unuttular. Sabahtan beri asık olan yüzler gülümsüyordu artık. Hoca ise hiçbir şey olmamış gibi sakalını sıvazladı, ellerini bir kez daha göğe kaldırdı ve aramaya kaldığı yerden devam etti: "Çok şükür!"

Yeni kelimeler

ahır

Eşek, at, inek gibi hayvanların barındığı yer.

yemlik

Hayvanların yemini koymak için kullanılan kap ya da bölme.

şükretmek

Sahip olduğu şeyler için minnet duymak, teşekkür etmek.

ayaklarına kara sular inmek

Çok yürümekten ayakları yorgunluktan ağrımak.

Masaldan sonra konuşalım

• Hoca eşeğinin kaybolduğunu nasıl anladı?
• Komşular Hoca'nın durmadan şükretmesine neden şaşırdılar?
• Hoca'nın cevabı sence komik miydi? Neden?
• Senin kaybolan bir oyuncağın olsaydı onu nerelerde arardın?

Masal hakkında

Hoca'nın kaybolan eşeği için şükrettiği bu fıkra, Akşehir Belediyesi'nin yayımladığı Nasreddin Hoca fıkraları derlemesinde de yer alır ve Anadolu'da farklı ayrıntılarla anlatılır. Fıkrada eşeğin bulunup bulunmadığı anlatılmaz; asıl nükte Hoca'nın beklenmedik cevabındadır.

Hoca'nın eşeğiyle ilgili bir başka fıkra için Eşeğe Ters Binmek hikâyesini okuyabilirsiniz.