Dünya Güzeli Masalı

Rüyasında gördüğü Dünya Güzeli'ni arayan bir şehzadenin Türk halk masalı. Yolda yardım ettiği küçük bir balık, topal bir karınca ve bir kuş, onun en büyük destekçileri olur.

Bir varmış, bir yokmuş, uzak bir ülkede bir padişahın tek bir oğlu varmış. Padişah oğlunu gözü gibi sever, ne isterse hemen yerine getirirmiş. Bir gece şehzadenin rüyasına nur yüzlü bir derviş girmiş ve ona Dünya Güzeli'ni göstermiş. Kızın yüzü öyle parlakmış ki şehzade uyandığında aklı fikri hep onda kalmış.

O günden sonra şehzade ne yemek yemiş ne de doğru dürüst uyumuş. Yüzü solmuş, gözlerinin altı mor mor olmuş. Saraya hekimler gelmiş, biri şurup vermiş, biri bitki kaynatmış, ama hiçbiri derdine çare olamamış.

Sonunda şehzade babasının karşısına çıkmış: "Babacığım, benim derdim ilaçla geçmez. Rüyamda Dünya Güzeli'ni gördüm. İzin ver de onu arayayım." Padişah önce çok korkmuş, oğlunu vazgeçirmeye çalışmış. Ama şehzadenin günden güne eridiğini görünce gönlü razı olmuş: "Git oğlum, yolun açık olsun."

Şehzade ertesi sabah yola çıkmış. Dağlar aşmış, çöller geçmiş, sonunda bir deniz kıyısına varmış. Orada bir balıkçının ağına küçücük, pul pul bir balık takıldığını görmüş. Balık çırpınıyor, minik ağzını açıp kapatıyormuş. Şehzadenin yüreği sızlamış, balıkçıdan balığı istemiş ve onu usulca denize bırakmış.

Balık suyun yüzüne çıkıp üç parlak pul vermiş: "Başın sıkışırsa bu pulları yak, ben hemen yanına gelirim."

Şehzade yoluna devam etmiş. Geniş bir çölün ortasında, kumların üstünde topallayan küçük bir karınca görmüş. "Nereye böyle?" diye sormuş. Karınca incecik sesiyle: "Bir düğüne gidiyorum ama arkadaşlarıma yetişemiyorum," demiş. Şehzade karıncayı avucuna almış, onu arkadaşlarının yanına kadar taşımış. Karınca da ona kanadından minicik bir parça vermiş: "Darda kalırsan bunu yak."

Biraz daha gidince bir ormanın kenarında bir kuşun büyük bir yılanla boğuştuğunu görmüş. Kuş yardım istemiş. Şehzade elindeki değnekle yere vurup yılanı ürkütmüş, yılan da sürünerek çalıların arasına kaçıp gitmiş. Kuş ona üç tüy vermiş: "Ne zaman ihtiyacın olursa bu tüyleri yak."

Şehzade sonunda Dünya Güzeli'nin babasının ülkesine varmış. Padişahın huzuruna çıkıp kızını istemiş. Padişah kaşlarını çatmış: "Kızımla konuşabilmen için önce üç işi başarman gerekir. Başaramazsan eli boş dönersin."

Padişah parmağından bir yüzük çıkarıp denize fırlatmış. "Üç gün içinde bu yüzüğü bulup getir," demiş. Şehzade kıyıya oturup düşünmüş, düşünmüş, sonra balığın pullarını hatırlamış. Pulları yakar yakmaz küçük balık sudan başını çıkarmış: "Emret şehzadem." Şehzade derdini anlatmış. Balık bir dalmış, bulamamış. İki dalmış, yine bulamamış. Üçüncüsünde denizin en dibine kadar inmiş ve yüzüğü bir istiridyenin kabuğunun içinde parlarken bulmuş. Şehzade yüzüğü padişaha götürmüş.

İkinci iş daha da zormuş. Sarayın yanında bir mağara varmış, içi buğday ile çakılın birbirine karıştığı kocaman bir yığınla doluymuş. "Akşama kadar buğdayı çakıldan ayır," demiş padişah. Şehzade karıncanın kanadını yakmış. Bir anda mağara binlerce karıncayla dolmuş. Hepsi bir buğday tanesi alıp bir yana taşımış. Daha akşam olmadan buğdaylar bir yanda, çakıllar öbür yanda yığılmış.

"Üçüncü iş kaldı," demiş padişah. "Sarayımda bir hizmetçi kız var. Yıllar önce derin bir uykuya daldı, kimse onu uyandıramadı. Onu uyandırırsan dilediğini alırsın."

Şehzade bu kez kuşun tüylerini yakmış. Daha tüyler yanmadan kuş yanına konmuş. Derdi duyunca kanat çırpıp göklere yükselmiş. Kuşun perilerden dostları varmış. Çok geçmeden gagasında küçük bir testi ile dönmüş: "Bu, perilerin hayat suyudur. En derin uykudan bile uyandırır." Şehzade suyu kızın yüzüne serpince kız gözlerini açıp gerinmiş, sanki birkaç dakika kestirmiş gibi kalkıp oturmuş.

Bu haberler Dünya Güzeli'nin kulağına kadar gitmiş. Kız şehzadeyi mermer köşküne çağırmış. Köşkün bahçesinde çiçekler, ağaçlar, cıvıl cıvıl kuşlar varmış. Kapı açılınca bahçe öyle bir ışıkla dolmuş ki şehzadenin gözleri kamaşmış. Bu ışık Dünya Güzeli'nin yüzünden geliyormuş. Şehzade onu görünce dizlerinin bağı çözülmüş, bir an kendinden geçmiş.

Kendine gelince kız ona demiş ki: "Güz Devi'nin bahçesinde şarkı söyleyen bir salkım nar var. O narları bana getirirsen seninle evlenirim."

Şehzade yine yollara düşmüş. Aylarca yürümüş, sonunda gürültüsü dağları titreten bir bahçe kapısına varmış. Kapıdaki bekçi ona: "Narlar büyük bahçede. Oranın bekçisi benim annemdir. Ona selamımı söyle ama derdini o sormadan anlatma," demiş.

Şehzade üç ay daha yürümüş. Karşısına bembeyaz saçlı, iki büklüm, bastonuyla yürüyen çok yaşlı bir kadın çıkmış. Kadın önce söylenmiş: "Oğlum seni bana yollamış ha! Benim yufka yürekli olduğumu bilir o." Sonra "Kulaksız!" diye seslenmiş. Kurbağaya benzeyen küçük bir yaratık gelmiş. Şehzade onun sırtına biner binmez yaratık büyümüş ve her sıçrayışta koca bir denizi aşmış.

Kulaksız onu bahçenin kapısında bırakırken uyarmış: "Ne görürsen gör, ne duyarsan duy, ağzını açma." Bahçe uçsuz bucaksızmış, her yerde bülbüller ötüyormuş. Ortadaki çiçekten yapılmış köşkün saçağından narlar fener gibi sarkıyormuş. Şehzade bir salkım koparır koparmaz bahçeden bir çığlık yükselmiş: "Bir insanoğlu narlarımızı aldı!" Şehzade hiç ses çıkarmadan koşmuş, Kulaksız'ın sırtına atlamış ve birkaç sıçrayışta denizleri geride bırakmışlar.

Salkımda tam elli nar varmış, her biri ayrı bir sesle ayrı bir şarkı söylüyormuş. Yaşlı kadın onu uğurlarken öğüt vermiş: "Düğün gecesi bu narları sabaha kadar uyumadan dinlerseniz, narlar sizi sever ve her kötülükten korur."

Dünya Güzeli uzaktan şarkıları duyunca koşarak şehzadeyi karşılamış. Kırk gün kırk gece düğün yapılmış. Düğün gecesi ikisi de sabaha kadar uyumadan narları dinlemiş. Sonra şehzadenin ülkesine dönmüşler. Yaşlı padişah oğlunun mutluluğunu görünce tahtını ona bırakmış. Ondan sonra herkes onu Narlar Padişahı diye anmış.

Yeni kelimeler

derviş

Masallarda çoğu zaman yol gösteren, bilge ve gezgin kişi.

istiridye

Denizde yaşayan, iki parçalı sert bir kabuğun içinde duran küçük bir canlı.

saçak

Çatının duvardan dışarı taşan kenarı.

salkım

Bir sapa bağlı olarak bir arada sarkan meyve ya da çiçek demeti.

Masaldan sonra konuşalım

• Şehzade yolda hangi üç canlıya yardım etti?
• Karıncalar buğdayı çakıldan nasıl ayırdı?
• Kulaksız şehzadeyi neden "ağzını açma" diye uyardı?
• Sen elli nardan birinin şarkısını yazsaydın, o şarkı neyi anlatırdı?

Masal hakkında

"Dünya Güzeli", Macar Türkolog Ignác Kúnos'un 19. yüzyılın sonlarında Anadolu'da derlediği Türk halk masalları arasında yer alır; bu derleme 1896'da İngilizceye de çevrilmiştir. Yardım edilen hayvanların sonra kahramana yardım etmesi, dünyanın pek çok masalında görülen bir motiftir; Anadolu'da da farklı biçimleriyle anlatılır.

Kúnos'un aktardığı anlatımda padişah, şehzadeyi ölümle tehdit eder; üçüncü işte de bir hizmetçinin canını alıp şehzadeden onu diriltmesini ister. Ayrıca balık yüzüğü başka bir balığın karnından çıkarır, şehzade de yılanı öldürür. Burada küçük okurlar için bu sahneleri yumuşattık: hizmetçi derin bir uykudan uyandırılır, yüzük bir istiridyede bulunur, yılan da ürküp kaçar. Aynı derlemeden bir başka masal için Üç Turunç Masalı'na bakabilirsiniz.