Altın Saçlı Çocuklar Masalı

Padişaha altın saçlı ikizler doğuracağını söyleyen en küçük kız kardeşin ve kıskançlığın ayırdığı bir ailenin Türk halk masalı. Alnında ay olan bir oğlan, alnında yıldız olan bir kız ve peri padişahının sarayına uzanan bir yolculuk.

Evvel zaman içinde, kalbur saman içinde, bir oduncunun üç kızı varmış. Kızlar gündüz dikiş diker, nakış işler, işlerini çarşıda satıp babalarına yardım ederlermiş.

Bir gün o ülkenin padişahı garip bir emir vermiş: "Üç gün üç gece kimse evinde mum yakmayacak!" Herkes evini karanlıkta bırakmış. Ama oduncunun kızları işlerini bitirmek zorundaymış. Pencerelerine kalın perdeler gerip mum ışığında çalışmaya devam etmişler.

Üçüncü gece padişah kılık değiştirip şehri dolaşırken bu evin önünden geçmiş ve içeriden gelen sesleri duymuş. Büyük kız diyormuş ki: "Padişah benimle evlense, bütün ordusunu oturtacak kadar büyük bir halı dokurum." Ortanca kız: "Ben de bütün askerlerin altına sığacağı bir çadır dikerim." En küçük kız gülümseyerek: "Ben de ona altın saçlı ikizler doğururum. Oğlanın alnında bir ay, kızın alnında bir yıldız olur."

Ertesi gün padişah üç kızı da saraya çağırmış. Büyük kız halıyı dokuyamamış, ortanca kız çadırı dikememiş. İkisi de evlerine gönderilmiş. Padişah en küçük kızla evlenmiş. Ablalarının içini kıskançlık kaplamış.

Dereye Bırakılan Sepet

Vakti gelince genç sultan, söylediği gibi, altın saçlı ikizler dünyaya getirmiş: alnında ay olan bir oğlan, alnında yıldız olan bir kız. Ama kıskanç ablalar bir ebeye para vermişler. Ebe bebekleri gizlice alıp bir sepete koymuş, sepeti dereye bırakmış. Bebeklerin yerine de iki yavru köpek koymuş. Padişaha: "Sultanın çocukları bunlar," demişler. Padişah öyle öfkelenmiş ki genç sultanı sarayın bir köşesine kapattırmış.

Sepet su üstünde yüze yüze bir köyün kıyısına varmış. O köyde yaşlı bir çoban varmış. Keçilerinden biri birkaç gündür sütsüz dönüyormuş. Çoban merak edip keçinin peşine düşmüş ve onu dere kenarında, sepetteki iki bebeği emzirirken bulmuş. Çoban ile karısının hiç çocuğu yokmuş. Bebekleri evlerine götürmüş, kendi çocukları gibi büyütmüşler.

Çoban ile karısı çocukların altın saçlarını görenler şaşırmasın diye onlara hep başlık giydirirmiş. İkizler keçilerin arasında koşarak, derede yıkanarak, çobanın kavalını dinleyerek büyümüşler. Yıllar geçmiş. Oğlan yiğit bir delikanlı, kız da güzel bir genç kız olmuş. Oğlan sık sık ava gider, kız kardeşi evde kalırmış. Bir gün av sırasında padişahla karşılaşmışlar. Padişah bu delikanlıyı görünce içinde tarif edemediği bir sıcaklık duymuş. Neden bilmeden onu kendi oğlu gibi sevmiş. Delikanlıya adını, babasını sormuş, onunla uzun uzun konuşmuş. Ayrılırken de: "Yolun bir gün yine sarayıma düşsün," demiş. Delikanlı eve dönünce kız kardeşine bu iyi kalpli padişahı anlatmış.

Ama o eski ebe de bu gençleri görmüş, altın saçlarından onları tanımış. Korkmuş: "Gerçek ortaya çıkarsa başım yanar." Bir gün kızın yanına gelip tatlı dille: "Ah güzel kızım, peri padişahının bahçesinden bir dal olsa, eviniz ne güzel olurdu," demiş. Kız da ağabeyinden bu dalı istemiş.

Peri Padişahının Bahçesi

Delikanlı yola çıkmış. Az gitmiş uz gitmiş, bir dağın eteğinde devlerin anasına rastlamış. Ona saygıyla selam verip derdini anlatmış. Dev anası bu edepli gence yardım etmeye karar vermiş, yolu tarif etmiş. Delikanlı peri bahçesine girip dalı koparmış, sağ salim dönmüş. Dalı bahçeye diktiklerinde her yaprağından ayrı bir koku yayılmış, ev bu dal sayesinde çiçek gibi olmuş. Kız kardeş çok sevinmiş ama ağabeyini bu kadar uzun bir yola gönderdiği için de içi biraz burulmuş.

Ebe pes etmemiş. Bu kez kıza: "Peri padişahının sihirli aynası olsa, dünyanın her yerini görürdünüz," demiş. Delikanlı yine yola düşmüş. Dev anası ona tembih etmiş: "Yolda aç hayvanlar göreceksin; atın önüne ot, aslanın önüne et koy. Kim ne isterse ona yardım et." Delikanlı denileni yapmış. Yol boyunca karşılaştığı hayvanlar ona iyiliğinin karşılığını vermiş, yol açmışlar. Aynayı da alıp dönmüş.

Ebe son bir hile denemiş: "Asıl güzellik peri padişahının kendisidir. Onu buraya getirebilsen ne olurdu!" Delikanlı bu sefer peri padişahının karşısına çıkmış. Peri onu görünce sihriyle taşa çevirmiş. Peri sarayının çevresinde daha önce gelmiş ve taşa dönmüş başka gençler de varmış.

Ama peri padişahı taş olmuş delikanlıya bakınca yüreği sızlamış. "Bu genç bana kötülük yapmaya değil, kardeşinin isteğini yerine getirmeye gelmiş," demiş. Elmas suyunu getirip delikanlının üstüne serpmiş. Delikanlı derin bir uykudan uyanır gibi canlanmış. Peri, oradaki bütün taş olmuş gençleri de canlandırmış. Sonra delikanlıyla birlikte onun evine gitmeye razı olmuş.

Gerçeğin Ortaya Çıkışı

Peri padişahı ile delikanlı evlenmişler. Peri her şeyi bilen biriymiş. "Yakında padişah seni sarayına çağıracak. Sen gitme, biz onu kendi evimize davet edelim," demiş. Bir gece bütün sihrini kullanmış, çobanın küçük evini görkemli bir saraya çevirmiş.

Sonra padişahı davet etmişler. Padişah geldiğinde sofrada altın saçlı iki genci görmüş: birinin alnında ay, ötekinin alnında yıldız parlıyormuş. Peri her şeyi baştan sona anlatmış: kıskanç ablaları, ebeyi, dereye bırakılan sepeti, keçiyi, çobanı. Padişahın gözlerinden yaşlar boşanmış. Hemen sarayın köşesindeki genç sultanı getirtmiş. Anne, yıllar sonra çocuklarına kavuşmuş. Hepsi birbirine sarılmış.

Kıskanç ablalarla ebe yaptıklarının ortaya çıktığını görünce utançlarından başlarını kaldıramamışlar, bir daha saraya adım atmamışlar. Yaşlı çoban ile karısı da saraya alınmış, ömürlerinin sonuna kadar baş tacı edilmişler. Onlar ermiş muradına, biz çıkalım kerevetine.

Yeni kelimeler

ebe

Bebeklerin doğumuna yardım eden kişi.

ikiz

Aynı anda doğan iki kardeş.

kılık değiştirmek

Tanınmamak için başka birinin giysilerini giyip öyle görünmek.

görkemli

Çok büyük, gösterişli ve göz alıcı.

Masaldan sonra konuşalım

• Padişah delikanlıyı ilk gördüğünde neden içinde bir sıcaklık duydu?
• Ebe kızın aklına neden hep zor istekler soktu?
• Peri padişahı delikanlıyı neden yeniden canlandırdı?
• Senin alnında bir işaret olsaydı ne olmasını isterdin?

Masal hakkında

Bu masal, Macar Türkolog Ignác Kúnos'un 19. yüzyılın sonlarında derleyip yayımladığı Türk halk masalları arasında yer alır. Eberhard ile Boratav'ın Türk masal tipleri kataloğunda bu tipin kırktan fazla anlatımı sayılır; Türk masalları içinde en sık anlatılanlardan biridir. Anadolu'nun farklı yerlerinde değişik adlarla anlatılır; dünyada da "Üç Altın Çocuk" adıyla bilinen masal ailesinin bir koludur.

Kúnos'un aktardığı anlatımda bebekler doğrudan suya atılır ve anneye çok daha ağır bir ceza verilir. Burada küçük okurlar için bu bölümleri yumuşattık: bebekler bir sepetle dereye bırakılıyor, anne ise sarayın bir köşesine kapatılıyor. Masalın uzun yolculuk bölümünü de sadeleştirdik. Kıskançlığın aileyi ayırdığı bir başka masal için Geyik Olan Kardeş Masalı'na bakabilirsiniz.