Prenses ve Bezelye Tanesi Masalı

Prenses ve Bezelye Tanesi, gerçek bir prensesle evlenmek isteyen bir prensin ve bir gece kapıyı çalan sırılsıklam bir kızın masalıdır. Kraliçenin aklına gelen ilginç sınav ise yalnızca küçük bir bezelye tanesidir.

Bir zamanlar, yüksek kuleli bir sarayda yaşayan bir prens varmış. Prens artık evlenmek istiyormuş. Ama sıradan bir prensesle değil, gerçek, hakiki bir prensesle evlenmeye kararlıymış. "Gerçek bir prenses nasıl olur?" diye sorduklarında ne cevap vereceğini kendisi de bilmiyormuş, ama onu görünce anlayacağına inanıyormuş.

Prens bir gün atına binmiş ve gerçek bir prenses bulmak için uzun bir yolculuğa çıkmış. Dağları, ovaları, nehirleri aşmış. Gittiği her ülkede bir prensesle tanışmış. Prensesler pek çokmuş, ama hepsinde bir eksiklik varmış. Biri çok kibirliymiş, biri hiç gülmüyormuş, biri yalnızca elbiselerini konuşuyormuş. Bazılarının gerçek prenses olup olmadığından da emin olamamış. Hep bir şey ona doğru gelmiyormuş. Kimi zaman bir sarayın bahçesinde saatlerce bekletilmiş, kimi zaman ziyafet sofralarında sabaha kadar oturmuş. Her yeni ülkeye umutla girmiş, her seferinde de biraz daha boynu bükük ayrılmış. Atı bile yorgunluktan başını öne eğer olmuş.

Sonunda yorgun ve üzgün bir hâlde sarayına dönmüş. Annesi kraliçe ile babası kral onu kapıda karşılamış. "Bulamadım," demiş prens. "Belki de dünyada gerçek bir prenses kalmamıştır."

Birkaç akşam sonra korkunç bir fırtına çıkmış. Şimşekler çakmış, gök gürlemiş, yağmur sanki gökten kovalarla dökülüyormuş. Rüzgâr sarayın pencerelerini sarsıyor, bahçedeki ağaçlar eğilip bükülüyormuş. Böyle bir gecede kimse dışarı çıkmak istemezmiş. Kral, kraliçe ve prens şöminenin başında oturmuş, alevleri seyrediyorlarmış.

Tam o sırada şehrin büyük kapısı vurulmuş. Yaşlı kral kendi gidip kapıyı açmış. Kapının önünde bir genç kız duruyormuş. Ama ne hâldeymiş! Saçlarından, giysilerinden sular akıyormuş. Su ayakkabılarının burnundan girip topuğundan çıkıyormuş. Kız titreye titreye konuşmuş: "Ben bir prensesim. Yolculuk yaparken fırtınaya yakalandım ve yolumu kaybettim. Bu gece burada kalabilir miyim?"

Kral onu hemen içeri almış ve şöminenin yanına oturtmuş. Prens kıza merakla bakmış. Kızın yüzü yorgunmuş ama gözleri sıcak ve dürüst bakıyormuş. Kraliçe ise içinden düşünmüş: "Prenses olduğunu söylüyor, ama gerçekten öyle mi? Bunu yakında anlarız." Hiçbir şey söylemeden yatak odalarından birine çıkmış.

Bu sırada hizmetçiler kıza kuru giysiler ve sıcak bir çorba getirmiş. Kız çorbasını içerken başından geçenleri anlatmış: Atı fırtınada ürküp kaçmış, o da şimşeklerin ışığında yolunu bulmaya çalışarak saatlerce yürümüş. Anlatırken bir yandan da sarayın sıcaklığına, şöminenin çıtırtısına gülümsüyormuş. Prens onu dinledikçe bu kızdan hoşlandığını fark etmiş. Kız hem yorgunmuş hem de çok nazikmiş. Kendisine yapılan her küçük iyilik için teşekkür etmeyi unutmuyormuş.

Kraliçe yatağın bütün yorganlarını, şiltelerini kaldırmış. Yatağın tahtasının tam ortasına küçücük, kuru bir bezelye tanesi koymuş. Sonra bezelyenin üstüne yirmi tane şilte üst üste yığmış. Şiltelerin üstüne de en yumuşak kuş tüylerinden yapılmış yirmi tane yorgan sermiş. Yatak öyle yükselmiş ki neredeyse tavana değiyormuş. Kızın yatağa çıkabilmesi için yanına uzun bir merdiven bile koymuşlar.

"İşte yatağın hazır, güzel kızım," demiş kraliçe. "İyi uykular."

Kız merdivenden tırmanıp o yüksek yatağın tepesine uzanmış. Kraliçe ise kapıyı kapatıp içinden gülümsemiş. O gece sarayda herkes derin bir uykuya dalmış, yalnızca dışarıda rüzgârın son uğultuları duyuluyormuş.

Ertesi sabah fırtına dinmiş, gökyüzü masmavi olmuş. Herkes kahvaltı için masaya toplanmış. Biraz sonra genç kız da merdivenlerden inmiş. Gözlerinin altı mor mor, yüzü solgunmuş. Sürekli esneyip omuzlarını ovuşturuyormuş.

"Gece nasıl uyudun, kızım?" diye sormuş kraliçe.

Kız bir an duraksamış. Ev sahiplerini üzmek istemiyormuş ama yalan da söylemek istemiyormuş. Sonunda dürüstçe anlatmış: "Kusura bakmayın ama neredeyse hiç uyuyamadım. Bütün gece gözümü kırpmadım. Yatağın içinde, ne olduğunu bilmediğim sert bir şey vardı. Hangi yana dönsem batıyordu. Sabaha kadar döndüm durdum. Bakın, her yerim mosmor oldu!"

Kral, kraliçe ve prens birbirlerine bakmışlar. Kraliçenin yüzü sevinçle aydınlanmış. Çünkü yirmi şiltenin ve yirmi kuş tüyü yorganın altındaki minicik bir bezelyeyi hissedebilen biri ancak gerçek bir prenses olabilirmiş. Bu kadar narin bir teni ancak hakiki bir prenses taşıyabilirmiş!

Kraliçe ona yaptığı sınavı anlatınca kız önce şaşırmış, sonra kahkahalarla gülmüş. Onun bu neşesi prensin çok hoşuna gitmiş. Prens o gün aradığını bulduğunu anlamış. Gerçek bir prenses ne kibirli olmalıymış ne de her şeyi saklamalıymış. Hem narin hem dürüst hem de güler yüzlü olmalıymış.

Prens kızdan kendisiyle evlenmesini istemiş. Kız da kabul etmiş ve kısa süre sonra bütün ülkenin katıldığı büyük bir düğün yapılmış. O fırtınalı gece kapıyı çalan kız böylece sarayın prensesi olmuş.

Peki o küçük bezelye tanesine ne olmuş dersiniz? Onu atmaya kimse kıyamamış. Sarayın değerli eşyalarının saklandığı odaya götürülmüş ve özel bir camın altına konmuş. Saraya gelen konuklar ona bakıp hikâyesini dinlemeye bayılırmış. Eğer o günden beri kimse alıp götürmediyse, hâlâ orada duruyor olmalı.

Yeni kelimeler

şilte

Yatağın üstüne serilen, içi pamuk ya da yünle doldurulmuş kalın döşek.

şömine

Evin içinde, duvara yapılmış, odun yakılan ocak.

narin

İnce, zarif ve kolay incinebilen.

Masaldan sonra konuşalım

• Kraliçe kızın gerçek bir prenses olup olmadığını anlamak için ne yaptı?
• Kız sabah kraliçeye neden doğruyu söyledi?
• Prens sence neden aradığını bulduğunu düşündü?
• Sen yirmi şiltelik bir yatakta uyusaydın neler hissederdin?

Masal hakkında

Prenses ve Bezelye Tanesi, Danimarkalı yazar Hans Christian Andersen'in 1835'te yayımladığı ilk masal kitabında yer alır. Andersen'in anlatımı çok kısadır; burada fırtınalı geceyi, prensin yolculuğunu ve sabah sahnesini sahnelerle biraz genişlettik, ama olayları değiştirmedik.

Andersen masalını, bezelyenin bir müzede saklandığını ve kimse almadıysa hâlâ orada olduğunu söyleyerek bitirir. Sarayda geçen ve bir sözün önemini anlatan başka bir masal için Kurbağa Prens Masalı'nı da okuyabilirsin.