Külkedisi Masalı

Külkedisi, üvey annesi ve üvey kız kardeşlerinin yanında hizmetçi gibi çalıştırılan iyi kalpli bir kızın masalıdır. Bir gün saraydan gelen bir davet, onun hayatını hiç beklemediği bir biçimde değiştirir.

Evvel zaman içinde, karısını kaybetmiş kibar bir adam varmış. Adamın tatlı dilli, yumuşak huylu bir kızı varmış. Bir süre sonra adam yeniden evlenmiş. Ne yazık ki yeni karısı dünyanın en kibirli, en huysuz kadınlarından biriymiş. Onun da kendisine benzeyen iki kızı varmış.

Düğünün ertesi günü üvey anne asıl yüzünü göstermiş. Kocasının kızının iyiliği, kendi kızlarını kötü gösteriyor diye onu hiç sevmemiş. Evin en ağır işlerini ona vermiş: Bulaşıkları o yıkar, merdivenleri o siler, odaları o toplarmış. Üvey kardeşler aynalı, halılı güzel odalarda uyurken o, çatı katında bir saman şiltede yatarmış. İşini bitirince ısınmak için ocağın yanına, küllerin arasına otururmuş. Bu yüzden ev halkı ona "Külkedisi" demeye başlamış. Külkedisi eski giysileriyle bile üvey kardeşlerinden kat kat güzel görünürmüş, ama hiç şikâyet etmezmiş.

Bir gün kralın oğlu büyük bir balo vereceğini duyurmuş ve ülkenin bütün soylu kızlarını davet etmiş. Üvey kardeşler sevinçten yerlerinde duramamışlar. Günlerce hangi elbiseyi giyeceklerini, saçlarını nasıl yaptıracaklarını konuşmuşlar. Külkedisi onların kurdelelerini ütülemiş, yakalarını kolalamış, saçlarını özenle taramış.

"Külkedisi, sen de baloya gelmek ister miydin?" diye sormuş büyük kardeş alay ederek.

"Ah, benimle dalga geçiyorsunuz. Oralar bana göre değil," demiş Külkedisi.

"Haklısın," diye kıkırdamışlar. "Küllere bulanmış bir kızı sarayda görseler herkes gülerdi!"

Balo akşamı üvey kardeşler arabaya binip gitmişler. Külkedisi onların arkasından gözden kaybolana kadar bakmış, sonra ocağın başına oturup ağlamaya başlamış. O sırada odada yumuşak bir ışık belirmiş. Külkedisi'nin vaftiz annesi olan iyi kalpli bir peri karşısında duruyormuş.

"Neden ağlıyorsun yavrum?"

"Ben de... ben de çok isterdim ki..." Külkedisi gözyaşlarından cümlesini bitirememiş.

"Baloya gitmek isterdin, değil mi?" demiş peri gülümseyerek. "Peki, sözümü dinlersen gideceksin. Hemen bahçeye koş, bana bir balkabağı getir."

Külkedisi bahçedeki en iri balkabağını koparıp getirmiş. Peri kabağın içini oydurmuş ve sihirli değneğiyle ona dokunmuş. Kabak bir anda yaldızlı, pırıl pırıl bir arabaya dönüşmüş! Sonra fare kapanında altı küçük fare bulmuşlar. Değnek her birine dokundukça fareler kır renkli, güzel atlara dönüşmüş. Sıçan kapanından çıkan kocaman bir sıçan, gür bıyıklı, tombul bir arabacı olmuş. Bahçedeki sulama kabının arkasından getirilen altı kertenkele de yeşil giysili, şık uşaklara dönüşüp hemen arabanın arkasına geçmişler.

"Ama bu eski giysilerle nasıl giderim?" diye sormuş Külkedisi utanarak. Peri değneğiyle ona da dokunmuş. Yamalı elbise, altın ve gümüş işlemeli bir balo elbisesine dönüşmüş. Ayaklarına da dünyanın en güzel cam pabuçlarını giydirmiş.

"Bir şeyi sakın unutma," demiş peri. "Gece yarısını bir dakika bile geçirme. Saat on ikiyi vurduğu anda araban yeniden kabak, atların fare, elbisen de eski giysin olur."

Külkedisi sarayın kapısında arabadan inince herkes susmuş. Müzisyenler çalmayı, dansçılar dans etmeyi bırakmış. "Bu güzel prenses de kim?" diye fısıldaşmışlar. Kralın oğlu onu elinden tutup salonun ortasına götürmüş ve bütün gece yalnızca onunla dans etmiş. Külkedisi üvey kardeşlerinin yanına oturup onlara portakal ikram etmiş, ama kardeşler onu hiç tanımamışlar. Saat on ikiye çeyrek kala Külkedisi herkese reverans yapıp çabucak ayrılmış.

Eve varınca perisine teşekkür etmiş ve ertesi akşamki baloya da gitmeyi çok istediğini söylemiş, çünkü prens onu yeniden davet etmiş. Az sonra kapı çalınmış. Külkedisi gözlerini ovuşturarak, sanki yeni uyanmış gibi kapıyı açmış. Kardeşler heyecanla anlatmışlar: "Baloya öyle güzel bir prenses geldi ki! Kimse adını bilmiyor. Bize portakal bile ikram etti!" Külkedisi gülümsemiş: "O kadar güzel miydi? Ablacığım, sarı elbiseni bana ödünç verir misin, ben de yarın uzaktan bir göreyim." Büyük kardeş burun kıvırmış: "Benim elbisemi mi? Bir külkedisine mi? Asla!" Külkedisi buna içten içe sevinmiş, çünkü elbise verselerdi ne yapacağını bilemezdi.

Ertesi akşam yine balo varmış. Külkedisi'nin perisi ona öncekinden de güzel bir elbise vermiş. Bu kez prens yanından hiç ayrılmamış, ona öyle tatlı sözler söylemiş ki Külkedisi zamanı unutmuş. Bir de bakmış ki saat on ikiyi vurmaya başlamış! Hemen ayağa fırlamış, bir ceylan gibi merdivenlerden aşağı koşmuş. Prens peşinden koşmuş ama yetişememiş. Merdivenlerde yalnızca küçük bir cam pabuç bulmuş. Külkedisi eve vardığında elinde öbür pabuçtan başka güzel hiçbir şey kalmamış.

Birkaç gün sonra prens bir duyuru yaptırmış: Bu cam pabuç kimin ayağına tam uyarsa onunla evlenecekmiş. Saray görevlileri pabucu evden eve dolaştırmaya başlamış. Prensesler denemiş, düşesler denemiş, olmamış. Sonunda pabuç Külkedisi'nin evine gelmiş. İki üvey kardeş ayaklarını pabuca sokmak için ellerinden geleni yapmış ama başaramamışlar.

Külkedisi kenardan sakin bir sesle sormuş: "Bir de ben deneyebilir miyim?" Kardeşler kahkahalarla gülmüş. Ama görevli Külkedisi'ne dikkatle bakmış ve "Bana herkesin denemesi söylendi," demiş. Külkedisi'ni bir sandalyeye oturtmuş. Pabuç onun ayağına, sanki ölçüsüne göre yapılmış gibi kayıvermiş. Kardeşlerin şaşkınlığı daha geçmeden Külkedisi cebinden öbür pabucu çıkarıp ayağına giymiş. Tam o anda peri yeniden belirmiş, değneğiyle dokunup onun eski giysisini en güzel elbiseye çevirmiş.

Kardeşler onun baloda gördükleri güzel prenses olduğunu anlamışlar. Ayaklarına kapanıp ona yaptıkları kötülükler için af dilemişler. Külkedisi onları kaldırıp sarılmış ve "Sizi bütün kalbimle affediyorum, beni hep sevmenizi dilerim," demiş.

Külkedisi saraya götürülmüş ve birkaç gün sonra prensle evlenmiş. Güzelliği kadar iyiliği de büyük olduğu için kardeşlerini de saraya almış ve onların da mutlu birer yuva kurmasına yardım etmiş.

Yeni kelimeler

balo

Şık giysilerle gidilen, müzikli ve danslı büyük eğlence.

kibirli

Kendini herkesten üstün gören.

reverans

Saygı göstermek için dizleri hafifçe bükerek yapılan selam.

vaftiz annesi

Bazı inançlarda çocuğa yol gösteren, onu koruyan kişi.

Masaldan sonra konuşalım

• Peri, balkabağını ve fareleri neye dönüştürdü?
• Peri Külkedisi'ni hangi konuda uyardı?
• Külkedisi kardeşlerini affettiğinde sence onlar ne hissetti?
• Bir sihirli değneğin olsaydı evdeki hangi eşyayı neye dönüştürürdün?

Masal hakkında

Burada anlattığımız hâl, Fransız yazar Charles Perrault'nun 1697'de yayımladığı masala dayanır; balkabağından araba, cam pabuç ve gece yarısı uyarısı onun anlatımından gelir. Perrault'da masal, Külkedisi'nin kardeşlerini affetmesiyle tatlı bir şekilde biter.

Grimm Kardeşler de 1812'de bu masalın başka bir hâlini yayımladı. Orada peri yerine annesinin mezarındaki ağaç ve beyaz kuşlar yardım eder; üvey kardeşlerin başına gelenler de çok daha serttir. Biz küçük okurlar için Perrault'nun bağışlayıcı sonunu seçtik. Sarayda geçen bir başka masal için Prenses ve Bezelye Tanesi Masalı'na bakabilirsin.