Şehir Faresi ile Köy Faresi Masalı

Biri tarlaların arasında, öteki büyük bir şehirde yaşayan iki fare kuzen birbirini ziyarete gider. Ezop'un bu fablı, hangi hayatın daha güzel olduğunu iki küçük farenin gözünden anlatır.

Bir zamanlar buğday tarlalarının kıyısında, yaşlı bir ceviz ağacının dibinde küçük bir köy faresi yaşarmış. Yuvası toprağın altına kazılmış, kuru otlarla döşenmiş, sıcacık bir yermiş. Köy faresi sabahları tarlada dökülen başakları toplar, akşamları yuvasının önünde oturup yıldızları seyredermiş.

Bir sonbahar günü köy faresinin şehirde yaşayan kuzeni ziyarete gelmiş. Şehir faresinin tüyleri parlak, bıyıkları özenle taranmış, adımları pek havalıymış. Köy faresi onu görünce çok sevinmiş. "Hoş geldin kuzen!" demiş. "Gel, sana en güzel yiyeceklerimi ikram edeyim."

Sofraya birkaç arpa tanesi, biraz kuru bezelye, bir parça peynir kabuğu ve tatlı bir yaban elması koymuş. Bunlar köy faresinin kış için sakladığı en güzel şeylermiş.

Şehir faresi yiyecekleri burnunun ucuyla koklamış, bir tane arpayı ağır ağır kemirmiş. "Kuzenciğim," demiş sonunda, "sen bununla nasıl yaşıyorsun? Her gün arpa, her gün bezelye! Şehirde benim nelerim var bir bilsen. Bal, börek, peynir, kek... Gel benimle, bir de sen güzel bir hayatın tadına bak."

Köy faresi biraz düşünmüş. Şehri hiç görmemiş, merak da ediyormuş. "Peki," demiş, "gelirim."

Ertesi sabah yola koyulmuşlar. Tarlaları geçmişler, dereleri atlamışlar, uzun bir yolu tıpış tıpış yürümüşler. Akşam olunca şehre varmışlar. Şehir faresi kuzenini büyük bir konağa götürmüş. Duvarların dibindeki küçük bir delikten içeri süzülmüşler.

Köy faresinin gözleri kocaman açılmış. Uzun bir yemek odasındaymışlar. Masanın üstünde akşam yemeğinden kalanlar duruyormuş: kızarmış ekmekler, dilim dilim peynirler, bir tabak dolusu kurabiye, kenarı kırık bir petek bal...

"Buyur kuzen," demiş şehir faresi gururla. "İşte şehir hayatı!"

İkisi masaya tırmanmış. Köy faresi bir parça peyniri daha yeni dişlemiş ki kapı gıcırdayarak açılmış. İçeri bir hizmetçi girmiş, elindeki fenerle ortalığı aydınlatmış.

"Çabuk, saklan!" diye fısıldamış şehir faresi. İki fare masadan atlayıp dolabın arkasına kaçmış. Köy faresinin kalbi küt küt atıyormuş. Hizmetçi biraz ortalığı toplamış, sonra çıkıp gitmiş.

"Korkma," demiş şehir faresi, "burada bu hep olur." Yeniden masaya çıkmışlar. Köy faresi bu sefer bir kurabiyeye uzanmış. Tam o anda koridordan havlamalar gelmiş. Evin iki büyük köpeği koşa koşa odaya dalmış, burunlarını yere dayayıp koklamaya başlamışlar.

Fareler yine dolabın arkasına zor atmış kendilerini. Orada büzülüp nefeslerini tutmuşlar. Köpekler uzun süre dolaşmış, sonunda sıkılıp gitmişler.

Köy faresi yavaşça doğrulmuş, tüylerini düzeltmiş. "Kuzenciğim," demiş, "bu sofra gerçekten çok zengin. Ama ben her lokmada bir saklanacaksam, bunun tadını hiç çıkaramam."

"Alışırsın," demiş şehir faresi.

"Alışmak istemiyorum," demiş köy faresi gülümseyerek. "Benim yuvamda arpa ve bezelye var, ama onları korkmadan, yıldızlara bakarak yiyorum. Ben köyüme dönüyorum. Sen de ne zaman istersen bana gel."

Ertesi sabah köy faresi uzun yolu geri yürümüş. Ceviz ağacının dibindeki yuvasına varınca derin bir nefes almış. Bir arpa tanesini kemirmiş ve ona dünyanın en lezzetli yemeği gibi gelmiş.

Yeni kelimeler

başak

Buğday ve arpa gibi bitkilerin tanelerinin dizildiği uç kısmı.

ikram etmek

Misafire yiyecek, içecek sunmak.

konak

Çok odalı, büyük ve gösterişli ev.

huzur

İçinin rahat, sakin ve güvende olması.

Masaldan sonra konuşalım

• Köy faresi kuzenine sofrada neler ikram etti?
• Şehirdeki yemek sırasında fareleri kimler korkuttu?
• Köy faresi neden kendi yuvasına dönmeye karar verdi?
• Sen olsaydın köyde mi yaşamak isterdin, şehirde mi? Neden?

Masal hakkında

"Şehir Faresi ile Köy Faresi", Ezop'a mal edilen en eski fabllardan biridir. Hikâye Antik Çağ'dan beri anlatılır; Romalı şair Horatius da bir şiirinde bu iki fareyi konuşturmuştur. Ezop'un hayatına dair bilgiler kesin olmasa da ona bağlanan fabllar yüzyıllar boyunca pek çok dile aktarılmıştır.

La Fontaine de 17. yüzyılda bu hikâyeyi kendi fabllarına almıştır. Bazı anlatımlarda fareleri kediler ya da evin sahipleri ürkütür; burada hizmetçi ile iki köpeği seçtik. Mutluluğun her zaman bol yiyecekte olmadığını anlatan bir başka fabl için Karınca ile Ağustos Böceği Masalı'na bakabilirsiniz.